Yine parti kapatma tartışması

Sedat Ergin
06 Şubat 2010

TÜRKİYE, bir kez daha parti kapatma tartışmasına sahne oluyor.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya’nın “Her parti için kapatma davası açılıp açılmayacağı kendi fiilleriyle ölçülür. Bunu partiler zaten hisseder” şeklindeki sözleri bu tartışmayı iyice alevlendirmiş bulunuyor. Yalçınkaya, bu sözleri nedeniyle yoğun eleştiri altında.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın şu aşamada Adalet ve Kalkınma Partisi’ne dönük dışarıdan “hissedilebilen” herhangi bir faaliyeti var mı?

BİRİNCİ İNCELEME TELEFON DİNLEME

Basına yansımış olan iki inceleme var. Bunlardan biri, yargı mensuplarının telefonlarının dinlenmesiyle ilgili olarak yürütülen inceleme. Başsavcı’nın buradan kapatma davası açabilmesi, ancak hükümetin sistematik bir şekilde yasalara aykırı bir telefon dinleme faaliyeti yürüttüğü, bunun bir parti politikası olduğu gibi bir teze kuvvetli hukuki dayanaklar bulması halinde mümkün.

Mevcut iktidarın telefon dinlemeleri faslında sicilinin pırıl pırıl olmadığı bir sır değil. Yargıda, yüksek yargıda çok sayıda savcı ve hâkimin telefonlarının Adalet Bakanlığı’nın onayıyla dinlenmiş olması, hâkimlerce onay verilen yasal dinlemelerin makul sınırların ötesine geçen bir yaygınlık kazanması, insanların özel hayatlarının kamuoyuna deşifre edilmesine uzun bir süre sessiz kalınması gibi eleştirilebilecek pek çok uygulama söz konusu.

Adalet Bakanlığı’nın son dönemde telefon dinlemelerini disiplin altına almak ve özellikle izinsiz telefon dinlemelere verilen cezaları artırmak için harekete geçme ihtiyacını duymuş olması, gecikmiş bir çaba da olsa hükümet cephesinde bir hareketlenmeye işaret ediyor.

Ancak yine de iktidar partisine telefon dinleme iddiaları üzerinden bir kapatma davası açılması olasılığı çok kuvvetli gözükmüyor. Açılırsa da, bu çok zorlama bir girişim olacaktır.

İKİNCİ İNCELEME DENİZ FENERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın belki daha çok dikkate alınması gereken bir incelemesi Almanya’daki Deniz Feneri e.V dosyasını konu alıyor. Yalçınkaya’nın, uzun bir zamandır Almanya’da sonuçlanan dava ve sonrasında yürümekte olan soruşturmaların ortaya çıkardığı bulgular üzerinden bir inceleme yürütmekte olduğu biliniyor.

Bu konuda üç ayrı inceleme/soruşturma süreci devam ediyor. Biri, mahkûmiyetle sonuçlanan birinci soruşturmaya dayalı davadan sonra Frankfurt Eyalet Savcılığı’nca başlatılan ikinci soruşturma. İkincisi, Ankara’da Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından derneğin Türkiye bağlantıları olup olmadığını ortaya çıkartmak amacıyla yürütülen soruşturma. Ve nihayet Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü inceleme...

Anayasa’nın 69’uncu maddesinin hükmü yeterince açık. Bu madde, siyasi partilerin yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, Türk uyruğunda olmayan gerçek ve tüzelkişilerden yardım almasını temelli kapatma nedeni sayıyor.

Yalçınkaya’nın bu alanda bir adım atmadan önce de Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın sonuçlanmasını bekleyeceği tahmin edilebilir.

VE YARGITAY BAŞKANI’NIN ÖNEMLİ ÇIKIŞI

Türk demokrasisinin gündemi ne yazık ki, 2010 yılında hâlâ parti kapatma tartışmalarıyla meşgul. Türkiye, zaten 2008 yılının önemli bir bölümünde enerjisinin çoğunu iktidar partisini hedef alan bir kapatma davasına harcamak durumunda kaldı. Türkiye AB’ye tam üyelik hedefiyle de uyumlu bir şekilde gerçek bir demokrasi olma iddiasını sürdürecekse, bu tartışmaları artık geride bırakması gerekiyor. Bu çerçevede önümüzdeki dönemde yapılacak ilk anayasa değişikliğinde parti kapatmanın zorlaştırılması, desteklenmesi gereken bir başlıktır.

Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker’in geçenlerde Radikal’den Murat Yetkin’e “Demokratik hukuk devletinin olduğu bir ülkede siyasi parti kapatma davalarını benimsemiyorum. Demokrasimize bir şey kazandırmıyor. Geçmişte örnekleri görüldü” şeklindeki çıkışı, bu bakımdan büyük değer taşıyor.

Ayrıca, Adalet ve Kalkınma Partisi’ni köşeye kıstırmak için kapatma davaları şeklinde yapılan hamlelerin bu partiyi mağdur durumuna sokarak yelkenlerine daha çok rüzgâr doldurduğu gerçeğini de unutmamak gerekir.